Chính sách & Luật lao động

Hiện Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang tiếp tục lấy ý kiến, hoàn thiện để trình ban hành Luật bảo hiểm xã hội. Dự kiến năm 2006 sẽ  ban hành các Luật dạy nghề, Luật Xuất khẩu lao động, Luật đình công... đưa quan hệ lao động vào hoạt động trên cơ sở quy định của pháp luật.

Mới đây trong cuộc đối thoại giữa người sử dụng lao động với ngành lao động, các vấn về tuyển dụng lao động và đóng góp bảo hiểm xã hội cho lao động đã được các doanh nghiệp trao đổi rất sôi nổi và đây là những ý kiến để Bộ  xem xét hoàn thiện dự thảo Luật bảo hiểm xã hội.

Viện lý do từ chối đóng bảo hiểm xã hội cho lao động

Rất bức xúc vì thiếu lao động trong ngành giầy da, ông Nguyễn Việt Huy, đại diện Xí nghiệp giầy Barotex, cho biết: các doanh nghiệp dệt may hay da giầy trả lương cho lao động rất thấp nên lao động không xác định làm việc lâu dài, chỉ coi đây là bàn đạp trên đường đi kiếm công việc khác.

Mặt khác, doanh nghiệp phải đào tạo cho lao động và trong thời gian này phải ký hợp đồng nên vẫn phải trả lương, đóng bảo hiểm xã hội. Từ những thực tế đó, ông Huy kiến nghị nên coi việc lao động chính thức làm việc cho doanh nghiệp là phải ký hợp đồng lao động từ 12 tháng trở lên và như vậy mới chính thức đóng bảo hiểm xã hội.

Đại diện Công ty may Chiến Thắng cho rằng lao động tuyển dụng vào ngành may mặc nói chung có kỷ luật yếu, phải đào tạo ít nhất 3 tháng. Trong thời gian này, nếu như phải ký hợp đồng và đóng bảo hiểm xã hội thì doanh nghiệp sẽ phải chịu rất nhiều thiệt thòi, phải tính chi phí vào kinh doanh khiến doanh nghiệp khó cạnh tranh trên thị trường. Phía công ty cũng đề nghị một phương án để cho người lao động thực hiện đóng bảo hiểm xã hội tuỳ theo khả năng.

Ý kiến này cũng nhận được  sự đồng tình từ phía các doanh nghiệp vừa và nhỏ như Hiệp hội bánh đậu xanh Hải Dương, Công ty TNHH gốm Quang Vinh...

Bà Hà Thị Vinh, Giám đốc Công ty Quang Vinh cho rằng đối với doanh nghiệp nhỏ như doanh nghiệp của bà thì nên đưa bảo hiểm xã hội mang tính chất bắt buộc sang thành bảo hiểm tự nguyện để lao động tự đóng góp và doanh nghiệp sẽ trả thêm một khoản phí đó cho người lao động.

Bà Vinh viện dẫn rằng do doanh nghiệp phải cạnh tranh trên thị trường nên nếu tính thêm các chi phí này sẽ rất khó khăn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhìn chung, các doanh nghiệp vừa và nhỏ đều nêu ra ý kiến nên để người lao động tự đóng bảo hiểm xã hội, nhất là đối với lao động mang tính chất mùa vụ.

Thực tế, họ vẫn chưa hiểu rằng vấn đề lao động trong mỗi doanh nghiệp là bài toán mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng phải đi tìm lời giải. doanh nghiệp nào giải được bài toán lao động sẽ tiếp tục thành công.

Doanh nghiệp cần quan tâm hơn đến lao động

Theo Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc, xây dựng một quan hệ lao động tốt là yếu tố quyết định sự cạnh tranh của doanh nghiệp nếu xét đến tận cùng của sự cạnh tranh. Bản thân quan hệ lao động, bên trong đã gắn chặt các vấn đề về tiền lương, chi phí doanh nghiệp... nên tạo dựng một quan hệ lao động tốt là tạo ra nguồn lực cho sự phát triển của doanh nghiệp. Thực tế, việc doanh nghiệp quan tâm đến vấn đề lao động cũng phản ánh thực tế của doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập và chuẩn bị cạnh tranh khi sắp sửa bước vào WTO.

Theo Thứ trưởng Lê Duy Đồng, trong 5 năm qua, có trên 800 cuộc đình công bắt nguồn từ các tranh chấp trong lĩnh vực: tuyển dụng lao động theo hợp đồng, bảo hiểm, thời gian làm việc và nghỉ ngơi... Đây là những vấn đề mà pháp luật lao động sẽ tiếp tục phải hoàn thiện, đảm bảo quyền lợi cho chủ sử dụng lao động và người lao động.

Vụ trưởng Vụ bảo hiểm xã hội Phạm Đỗ Nhật Tân khẳng định bảo hiểm xã hội khác với bảo hiểm thương mại vì bảo hiểm xã hội đảm bảo an sinh xã hội, đảm bảo tuổi già cho lao động về hưu. Bình quân 1 lao động hưởng bảo hiểm xã hội sau hưu là 16 năm nên các khoản đóng góp cho bảo hiểm xã hội là thực sự cần thiết.

Hiện nay, nước ta có 10 triệu lao động làm công ăn lương, đóng bảo hiểm xã hội, còn 30 triệu lao động khác chưa tham gia bảo hiểm xã hội. Việc bắt buộc các lao động này tham gia bảo hiểm xã hội chính là sự chăm lo chính đáng cho quyền lợi và tương lai của mỗi cá nhân lao động.

Hơn thế nữa, ông Tân còn chỉ ra cho các chủ sử dụng lao động thấy rằng bảo hiểm xã hội là sự chia sẻ cộng đồng, là sự quan tâm đến cộng đồng chứ không phải chỉ là quyền lợi của mỗi cá nhân. Do đó, doanh nghiệp và người lao động phải có nhận thức đúng đắn về vấn đề an sinh xã hội cho mình cũng như cho xã hội.

Mặc dù có hơn 100 doanh nghiệp tham gia đối thoại đại diện cho các doanh nghiệp trên miền Bắc nhưng cuộc đối thoại nhận được rất ít ý kiến đóng góp của các đại biểu. Các ý kiến cũng chỉ mang tính chất hỏi để được hướng dẫn thực hiện chứ không đi vào các vấn đề mang tính tranh chấp. Điều này cho thấy pháp luật về lao động  cần phải  được hoàn thiện và có tác dụng tốt đối với doanh nghiệp và người lao động